9 maja.html

dolar amerykański(USD): 2,8673



9 maja jest 129. (w latach przestępnych 130.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 236 dni.

Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Byka.

edytuj Święta

• imieniny: Beat, Geroncjusz, Hiacynta, Hiob, Karolina, Mikołaj, Maria, Otokar, Pachomiusz, Przebor i Stefan.
• Cerkiew prawosławna – wspomnienie świętego Krzysztofa
• Rumunia – Dzień Niepodległości
• Dzień Europy – z okazji ogłoszenia planu Schumana o utworzeniu EWWiS
• ONZ – Czas Upamiętniający i Jednoczący Tych, Którzy Stracili Życie Podczas II Wojny Światowej ( 8 maja i 9. )
• dawne święto Dzień Zwycięstwa; (czasy PRL)
• dawne święto Święto Wojska Polskiego; (1947-1950)

edytuj Wydarzenia w Polsce

• 1794 – W czasie insurekcji kościuszkowskiej w Warszawie wykonano wyrok śmierci na przywódcach targowicy: Józefie Ankwiczu, Józefie Kossakowskim, hetmanie Piotrze Ożarowskim, hetmanie Józefie Zabielle.
• 1863 – W czasie powstania styczniowego miała miejsce bitwa pod Ignacewem.
• 1879 – W Rydze powstała korporacja akademicka Arkonia.
• 1966 – Po raz pierwszy w telewizji pokazano serial Czterej pancerni i pies.
• 1971 – Po wieloletniej budowie oficjalnie otwarto halę widowiskową Spodek w Katowicach.
• 1975 – Data emisyjna polskiego banknotu o nominale 50 złotych z Karolem Świerczewskim, z serii: Wielcy Polacy. Serie banknotu A – Z; AA – AZ; BA – BU.
• 1987 – Miała miejsce katastrofa lotnicza w Lesie Kabackim – zginęły 183 osoby.

edytuj Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Helgolandem (1864) na obrazie Josefa Puettnera

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
9 maja

• 1849 – Zakończyło się powstanie drezdeńskie.
• 1864 – Stoczono morską bitwę pod Helgolandem.
• 1877 – Rumunia odzyskała niepodległość.
• 1936 – Włochy zaanektowały Etiopię, po zdobyciu jej stolicy Addis Abeby cztery dni wcześniej.
• 1945 – II wojna światowa: dowództwo niemieckie podpisało akt uroczystej kapitulacji przed ZSRR.
• 1945 – II wojna światowa: Armia Czerwona wyzwoliła Stutthof.
• 1946 – We Włoszech abdykował król Wiktor Emanuel III.
• 1949 – Rainier III został księciem Monako.
• 1950 – Robert Schuman przedstawił na posiedzeniu rządu francuskiego plan utworzenia Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali zwany później deklaracją Schumana.
• 1973 – Odbyła się premiera filmu Papierowy księżyc.
• 1974 – Rozpoczęły się przesłuchania i proces impeachmentu amerykańskiego prezydenta Richarda Nixona
• 1974 – Oddano do użytku pierwszy odcinek praskiego metra
• 1999 – Lotnictwo NATO omyłkowo zbombardowało chińską ambasadę w Belgradzie.

edytuj Urodzili się

• 1465 – Elżbieta I Jagiellonka, królewna polska, księżniczka litewska, córka Kazimierza Jagiellończyka (zm. 1466)
• 1661 – Dżahandar Szah, władca Imperium Mogołów w Indiach (zm. 1713)
• 1740 – Giovanni Paisiello, włoski kompozytor (zm. 1816)
• 1800 – John Brown, amerykański działacz społeczny, główny przedstawiciel abolicjonizmu (zm. 1859)
• 1810 – Marianna Orańska, królewna z rodu Oranje-Nassau, zasłużona dla rozwoju ziemi kłodzkiej (zm. 1883)
• 1824 – Konstanty Branicki, polski przyrodnik, organizator wypraw przyrodniczych (zm. 1884)
• 1833 – Bolesław Dembiński, polski kompozytor, organista, dyrygent, działacz towarzystw śpiewaczych (zm. 1914)
• 1844 – Adam Antoni Kryński, polski językoznawca (zm. 1932)
• 1856 – Kazimierz Grudzielski, polski dowódca wojskowy, generał dywizji WP (zm. 1921)
• 1860 – James Matthew Barrie, szkocki pisarz, autor Piotrusia Pana (zm. 1937)
• 1871 – Bolesław Miklaszewski, polski chemik, ekonomista, polityk, minister, rektor SGH (zm. 1941)
• 1874 – Howard Carter, brytyjski archeolog i egiptolog, odkrywca grobowca Tutanchamona (zm. 1939)
• 1874 – Witold Celichowski, polski działacz polityczny, adwokat (zm. 1944)
• 1879 – Wacław Dąbrowski, polski mikrobiolog, rektor SGGW (zm. 1962)
• 1883 – José Ortega y Gasset, hiszpański filozof, eseista (zm. 1955)
• 1887 – Helena Bobińska, polska pisarka (zm. 1968)
• 1895 – Lucian Blaga, rumuński poeta, dramaturg, filozof (zm. 1961)
• 1895 – Stanisław Kulczyński, polski botanik, działacz polityczny (zm. 1975)
• 1900 – Maria Malicka, polska aktorka (zm. 1992)
• 1901 – Gustav Machatý, czeski reżyser filmowy (zm. 1963)
• 1907 – Baldur von Schirach, niemiecki nazista, przywódca Hitlerjugend, gauleiter Wiednia (zm. 1974)
• 1908 – Leon Jeannot, polski reżyser filmowy (zm. 1997)
• 1909 – Eugenio Garin, włoski historyk filozofii i kultury (zm. 2004)
• 1912 – Géza Ottlik, węgierski pisarz (zm. 1990)
• 1912 – Pietro Palazzini, włoski duchowny katolicki, wysoki urzędnik Kurii Rzymskiej, kardynał (zm. 2000)
• 1920 – Richard Adams, angielski pisarz
• 1921 – Sophie Scholl, niemiecka działaczka ruchu oporu antynazistowskiego (zm. 1943)
• 1921 – Mona Jane Van Duyn, amerykańska poetka (zm. 2004)
• 1924 – Bułat Okudżawa, rosyjski bard, pisarz (zm. 1997)
• 1928 – Pancho González, amerykański tenisista (zm. 1995)
• 1930 – Wojciech Giełżyński, polski dziennikarz, reportażysta
• 1930 – Ludwik Bohdan Grzeniewski, polski pisarz, krytyk literacki, varsavianista
• 1931 – Vujadin Boškov, serbski piłkarz, trener piłkarski
• 1931 – Vance Brand, amerykański astronauta
• 1931 – Marian Zimałek, polski duchowny katolicki, biskup sandomierski (zm. 2008)
• 1932 – Andrzej Bianusz, polski pisarz, autor tekstów piosenek
• 1934 – Alan Bennett, angielski dramatopisarz
• 1935 – Halina Poświatowska, polska poetka (zm. 1967)
• 1937 – Marta Fik, polska historyk, krytyk teatralny (zm. 1995)
• 1938 – Zbigniew Jerzyna, polski poeta, krytyk literacki
• 1949 – Billy Joel, amerykański wokalista, kompozytor
• 1949 – Henri Seroka, belgijski piosenkarz, kompozytor
• 1950 – Marcheline Bertrand, francuska aktorka (zm. 2007)
• 1953 – Jerzy Szteliga, polski polityk
• 1959 – Bogusław Paleczny, polski duchowny katolicki, kamilianin, działacz społeczny na rzecz pomocy bezdomnym (zm. 2009)
• 1961 – John Corbett, amerykański aktor telewizyjny i filmowy
• 1962 – David Gahan, brytyjski wokalista zespołu Depeche Mode
• 1964 – Fiodor Bondarczuk, rosyjski aktor, reżyser filmowy
• 1968 – Masahiko Harada, japoński skoczek narciarski
• 1969 – Agnieszka Maciąg, polska modelka, piosenkarka, aktorka
• 1970 – Ghostface Killah, amerykański raper członek zespołu Wu-Tang Clan
• 1971 – Paul McGuigan, gitarzysta basowy Oasis
• 1977 – Marek Jankulovski, czeski piłkarz, reprezentant Czech
• 1977 – Aleksy Kuziemski, polski bokser, uczestnik Igrzysk Olimpijskich, mistrz świata
• 1979 – Mirosław Sznaucner, polski piłkarz, reprezentant Polski
• 1979 – Pierre Bouvier, kanadyjski wokalista i gitarzysta zespołu Simple Plan
• 1980 – Albert Osik, polski aktor
• 1985 – Sven-Sören Christophersen, niemiecki piłkarz ręczny
• 1986 – Yuan Meng, chińska tenisistka

edytuj Zmarli

• 1271 – Warcisław II Gdański, książę gdański (ur. ok. 1237)
• 1466 – Elżbieta I Jagiellonka, królewna polska, księżniczka litewska, córka Kazimierza Jagiellończyka (ur. 1465)
• 1657 – William Bradford, amerykański kronikarz (ur. 1590)
• 1688 – Fryderyk Wilhelm Hohenzollern, elektor Brandenburgii i książę Prus (ur. 1620)
• 1707 – Dietrich Buxtehude, kompozytor i organista (ur. ok. 1637)
• 1760 – Nikolaus von Zinzendorf, przywódca ruchu pietystycznego w Saksonii (ur. 1700)
• 1794 – Józef Ankwicz, polski działacz polityczny, poseł ostatniego sejmu I Rzeczypospolitej, symbol zdrady narodowej (ur. ok. 1750)
• 1794 – Józef Kossakowski, polski duchowny katolicki, biskup inflancki, działacz polityczny (ur. 1738)
• 1794 – Piotr Ożarowski, polski działacz polityczny, hetman wielki koronny (ur. ok. 1725)
• 1794 – Józef Zabiełło, polski działacz polityczny, hetman polny litewski (ur. ?)
• 1805 – Friedrich Schiller, niemiecki poeta, dramatopisarz (ur. 1759)
• 1850 – Joseph Louis Gay-Lussac, francuski chemik i fizyk (ur. 1778)
• 1880 – George Brown, kanadyjski polityk liberalny (ur. 1818)
• 1903 – Paul Gauguin, francuski malarz (ur. 1848)
• 1907 – Henryk Baron, polski działacz socjalistyczny (ur.1887)
• 1914 – Paul Louis Héroult, francuski metalurg, wynalazca i przemysłowiec (ur. 1863)
• 1931 – Albert Abraham Michelson, amerykański fizyk polskiego pochodzenia (ur. 1852)
• 1939 – Henryk Przeździecki, polski duchowny katolicki, biskup siedlecki (ur. 1873)
• 1941 – Stefan Grelewski, błogosławiony, polski ksiądz (ur. 1898)
• 1956 – Adam Tarnowski, polski dyplomata, minister (ur. 1892)
• 1957 – Ludwik Tołłoczko, polski inżynier elektryk, minister (ur. 1870)
• 1962 – Jerzy Marr, polski aktor (ur. 1901)
• 1977 – James Jones, amerykański pisarz (ur. 1921)
• 1978 – Aldo Moro, włoski polityk, premier (ur. 1916)
• 1985 – Edmond O’Brien, amerykański aktor (ur. 1915)
• 1986 – Tenzing Norgay, nepalski himalaista (ur. 1914)
• 1987 – Obafemi Awolowo, nigeryjski mąż stanu (polityk), premier
• 1991 – Janka Diagilewa, rosyjska wokalistka punkowa, poetka (ur. 1966)
• 1992 – Stanisław Wygodzki, polski pisarz, tłumacz (ur. 1907)
• 1997 – Marco Ferreri, włoski reżyser filmowy (ur. 1928)
• 1998 – Alice Faye, amerykańska aktorka (ur. 1915)
• 2000 – Józef Napiórkowski, polski malarz, scenograf
• 2004 – Elie Chevieux, szwajcarski wspinacz, fotograf (ur. 1973)
• 2004 – Brenda Fassie, południowoafrykańska wokalistka (ur. 1964)
• 2004 – Achmad Kadyrow, czeczeński polityk, prorosyjski prezydent Czeczenii (ur. 1951)
• 2004 – Alan King, amerykański aktor (ur. 1927)
• 2004 – Walter Stockmayer, amerykański chemik (ur. 1914)
• 2005 – Janusz Pelc, polski historyk literatury (ur. 1930)
• 2006 – Jerzy Ficowski, polski poeta (ur. 1924)